Fiasko jednej z najbardziej obiecujących terapii anty-amyloidowych – NEOD001

W kwietniu 2018 firma PROTHENA ogłosiła, że badania nad przeciwciałem monoklonalnym NEOD001 nie będą kontynuowane. Powodem tej decyzji były rozczarowujące wyniki dwóch randomizowanych, kontrolowanych placebo, badań klinicznych PRONTO oraz VITAL.

Fiasko jednej z najbardziej obiecujących terapii anty-amyloidowych – NEOD001

Podstawowym kierunkiem leczenia amyloidozy AL jest chemioterapia i immunoterapia powodujące niszczenie klonalnych plazmocytów. Takie działanie prowadzi do ograniczenia produkcji monoklonalnych łańcuchów lekkich stanowiących prekursory amyloidu i w konsekwencji zapobiega odkładaniu się nowych złogów amyloidu. Pomimo istotnych sukcesów takiego podejścia, z założenia metody te są mniej skuteczne w zaawansowanej amyloidozie AL, w której doszło już do krytycznego, objawowego zajęcia istotnych narządów, szczególnie serca.

Od kilku lat prowadzone są jednak interesujące badania kliniczne nad nowymi metodami leczenia skierowanymi bezpośrednio przeciwko już uformowanym złogom amyloidu. Do najbardziej obiecujących leków z tej grupy zaliczano do niedawna przeciwciało humanizowane przeciwciało monoklonalne NEOD001. Postulowany mechanizm działania NEOD001 to m.in. wiązanie i neutralizacja w procesie fagocytozy już wytworzonych złogów amyloidu AL. Wyniki badań przedklinicznych oraz klinicznych fazy 1 sugerowały istotną wartość kliniczną tego leku.

Niestety, w kwietniu 2018 firma PROTHENA, producent leku, wydała komunikat stwierdzający, że badania nad przeciwciałem monoklonalnym NEOD001 nie będą kontynuowane. Powodem tej decyzji były rozczarowujące wyniki dwóch randomizowanych, kontrolowanych placebo, badań klinicznych PRONTO (badanie fazy 2b u chorych wcześniej leczonych, u których pozostały cechy kardiopatii amyloidowej) oraz VITAL (badanie fazy 3 u chorych z nowo rozpoznaną amyloidozą AL, z kardiopatią amyloidową w przebiegu choroby). Wstępne wyniki tych badań nie wykazały przewagi NEOD001 nad placebo. Szczegółowa informacja firmy PROTHENA znajduje się tutaj: http://ir.prothena.com/news-releases/news-release-details/prothena-discontinues-development-neod001-al-amyloidosis

Należy podkreślić, że jest to porażka jednego leku, a nie całej koncepcji leczenia skierowanego na destrukcję wytworzonych złogów amyloidu. Inne terapie z tej grupy są nadal aktywnie rozwijane i budzą nadzieję na poprawę losu wielu chorych, u których rozpoznanie amyloidozy stawiane jest w późnej fazie choroby.