Wpływ arytmii na przebieg hospitalizacji pacjentów z amyloidozą serca

Amyloidoza jest chorobą, w której dochodzi do odkładania się nierozpuszczalnych włókien amyloidu w przestrzeni pozakomórkowej tkanek. Prowadzi to do postępującej niewydolności narządów i w konsekwencji do śmierci. Wśród najczęstszych rodzajów włókien, które są odkładane w tkankach wyróżniamy dwa: te zbudowane z łańcuchów lekkich immunoglobulin oraz transtyretyny, produkowanej w wątrobie. Zajęcie serca w przebiegu amyloidozy w porównaniu do zajęcia innych narządów jest związane z gorszym rokowaniem. Pacjenci z amyloidozą łańcuchów lekkich (amyloidozą AL), czy też z amyloidozą transtyretynową (ATTR) oraz zajęciem serca prezentują objawy zastoinowej niewydolności serca lub zaburzeń rytmu.

Wpływ arytmii na przebieg hospitalizacji pacjentów z amyloidozą serca

Wśród najczęstszych arytmii w tej grupie pacjentów wyróżniamy migotanie przedsionków, arytmie komorowe, bradyarytmie wynikające z zajęcia dróg przewodzenia w sercu oraz nagłą śmierć sercową. Niestety brakuje dokładnych danych dotyczących częstości występowania arytmii i jej następstw u pacjentów hospitalizowanych z powodu amyloidozy serca (CA). Autorzy cytowanej pracy skupili się na dokładnym przedstawieniu skali problemu.

Badacze zebrali dane dotyczące 5585 pacjentów hospitalizowanych z powodu CA, w wieku powyżej 18 lat, z bądź bez współwystępującej arytmii podczas pobytu w szpitalu. Badanie miało charakter retrospektywny i objęło hospitalizacje z lat 2016-2017. W całej grupie 2020 pacjentów miało stwierdzoną arytmię, natomiast 3565 pacjentów było wolnych od tego powikłania. Hospitalizacje z powodu CA były częstsze wśród starszych pacjentów. W grupie CA z arytmią 54,5% chorych miało powyżej 75 lat, podczas gdy w grupie CA bez arytmii już tylko 41,6% (p < 0.0001). Arytmia występowała częściej u mężczyzn (61,6% w grupie CA z arytmią, 46,6% w grupie CA bez arytmii, p < 0.0001). Wykazano również istotne różnice pomiędzy grupami pod względem częstości występowania chorób współistniejących. W grupie CA z arytmią pacjenci częściej mieli inne choroby, takie jak: niewydolność serca (63,4% vs 24,3%, p < 0.0001), wstrząs kardiogenny (8,4% vs 1,1%, p < 0.0001), wady zastawkowe serca (14,6% vs 5%, p < 0.0001), przebyty zawał serca (8,4% vs 3,1%, p < 0.0001), choroby naczyń obwodowych (4,7% vs 2,8%, p = 0.0002), nadciśnienie płucne (3,2% vs 0,7%, p < 0.0001) oraz przewlekłą chorobę nerek (35,4% vs 24,9%, p < 0.0001). Następnie wykonano analizę w parach osób z grupy CA z arytmią i grupy bez arytmii z wykorzystaniem wskaźnika skłonności (ang. propensity score-matched analysis). W tym celu wzięto po 1405 hospitalizacji z każdej z grup do analizy i wykazano różnice na poziomie <10% dla każdej wyżej wymienionej zmiennej.

Wykazano ponadto, że śmiertelność wśród pacjentów z grupy CA z arytmią była wyższa w porównaniu do grupy bez arytmii (13,9% vs 5,3%, p < 0.0001). Wśród najczęściej występujących arytmii w pierwszej grupie wyróżniono migotanie przedsionków (72,2%), częstoskurcz komorowy (14,9%), trzepotanie przedsionków (9,6%), częstoskurcz nadkomorowy (7,5%) oraz migotanie komór (1,8%). Przedstawione różnice miały swoje odzwierciedlenie w długości hospitalizacji (6 dni vs 5 dni, p < 0.001) oraz kosztach opieki medycznej ($15 086 vs $12 219, p = 0.001). Ponadto należy dodać, iż w grupie CA z arytmią wystąpienie migotania przedsionków wiązało się z wtórnymi powikłaniami, takimi jak zaostrzenie niewydolności serca (32,38% vs 24,91%, p < 0.0001).

Migotanie przedsionków, które było najczęściej stwierdzaną arytmią, wynika z postępującego odkładania się włókien amyloidu w ścianie przedsionków oraz komór. Następnie, w wyniku remodellingu ściany komór dochodzi do upośledzenia ich rozkurczu oraz zwiększonego ciśnienia napełniania. Zjawisko to predysponuje do powiększania się przedsionków, co z kolei skutkuje zaburzeniem przewodzenia w ich obrębie. Warto wspomnieć, że beta-blokery oraz antagoniści kanałów wapniowych są zazwyczaj źle tolerowanymi lekami w grupie pacjentów z CA z powodu ich negatywnego efektu chronotopowego. Wynika to z faktu, że u tych pacjentów zwiększenie częstości pracy serca kompensuje zmniejszony rzut serca wynikający z rozwoju kardiomiopatii restrykcyjnej. Z tego właśnie powodu w tej grupie pacjentów preferowaną strategią w leczeniu migotania przedsionków pozostaje ablacja, a nie kontrola częstości rytmu komór.

Z przedstawionego badania wynika, że arytmie u pacjentów z CA prowadzą do zwiększonej śmiertelności, zaostrzenia ostrej niewydolności serca, wydłużenia czasu hospitalizacji oraz zwiększenia kosztów opieki medycznej. Ponadto, migotanie przedsionków było najczęstszą arytmią stwierdzaną w grupie pacjentów z CA, co zostało również potwierdzone w innych pracach.

Źródło: Thakkar S., Patel H.P., Chowdhury M., Patel K., Kumar A., Arora S., Zahid S., Goe M/, Barssoum K., Jain V., Ezzeddine O.F.A., DeSimone C.V., Baibhav B., Rao M., Deshmukh A. Impact of Arrhythmias on Hospitalizations in Patients With Cardiac Amyloidosis. The American Journal of Cardiology Volume 143, 15 March 2021, Pages 125-130