Amyloidoza łańcuchów lekkich (amyloidoza AL) jest rzadką chorobą układu krwiotwórczego, wywoływaną przez klonalne komórki plazmatyczne produkujące patogenne łańcuchy lekkie immunoglobulin, które ulegają odkładaniu w narządach wewnętrznych, prowadząc do ich uszkodzenia.
Układowa amyloidoza łańcuchów lekkich (amyloidoza AL) to rzadka choroba klonalna/dyskrazja plazmocytowa spowodowana odkładaniem się źle sfałdowanych monoklonalnych łańcuchów lekkich w narządach wewnętrznych. Chociaż amyloid najczęściej odkłada się w sercu i nerkach, może również gromadzić się w miąższu płuc, prowadząc do objawów ze strony układu oddechowego.
Amyloidoza serca (cardiac amyloidosis, CA), w tym postać transtyretynowa (ATTR-CA), stanowi ważną, choć często nierozpoznaną przyczynę niewydolności serca, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.
Amyloidoza łańcuchów lekkich (amyloidoza AL) to rzadka, lecz potencjalnie śmiertelna choroba związana z odkładaniem nieprawidłowych złogów amyloidu w tkankach. Są one produkowane przez klonalne plazmocyty wytwarzające łańcuchy lekkie immunoglobulin. Objawy kliniczne są zróżnicowane i zależą od zajętych narządów, przy czym zajęcie serca pozostaje najistotniejszym czynnikiem rokowniczym.
Gammopatia monoklonalna o nieustalonym znaczeniu (MGUS) jest często wykrywana przypadkowo i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju szpiczaka plazmocytowego (MM). Rzadziej może dochodzić również do progresji do innych chorób związanych z komórkami plazmatycznymi – w tym amyloidozy łańcuchów lekkich (amyloidozy AL).
Amyloidoza transtyretynowa z zajęciem serca (ATTR-CA) należy do kardiomiopatii restrykcyjnych spowodowanych odkładaniem się amyloidu zbudowanego z białka transtyretyny w przestrzeniach międzykomórkowych kardiomiocytów.
Rokowanie chorych z kardiomiopatią transtyretynową (ATTR-CM) jest złe – z medianą przeżycia wynoszącą od 2 do 6 lat od momentu diagnozy. Nieleczona choroba postępuje, zwiększając powikłania dotyczące niewydolności serca oraz śmiertelność. Obecnie dostępne opcje leczenia są ograniczone, a jedynym zatwierdzonym lekiem do leczenia ATTR-CM jest stabilizator tetrameru transtyretyny (TTR) – tafamidis.
Pomimo pojawiających się w ostatnich latach bezpiecznych i skutecznych terapii, rokowania u chorych z amyloidozą serca pozostają niekorzystne. Z tego powodu nierzadko jedyną szansą na wydłużenie przeżycia chorych pozostaje przeszczepienie serca. W przeszłości takie podejście było traktowana z dużą dozą ostrożności, co wynikało z gorszych wyników przeszczepienia u chorych z amyloidozą w porównaniu do grupy chorych, u których transplantacja była wykonywana z innych przyczyn.
Zapraszamy do skorzystania z programu umożliwiającego testowanie genetyczne pacjentów kardiologicznych w celu poszukiwania potencjalnych mutacji genu TTR (przyczyny dziedzicznej amyloidozy transtyretynowej).
Zmutowany klon plazmocytów u chorych z amyloidozą łańcuchów lekkich (amyloidozą AL) jest mniejszy w porównaniu do tego, który wykrywany jest u chorych ze szpiczakiem plazmocytowym. Dodatkowo aktywność proliferacyjna wspomnianego klonu jest niższa, a ewolucja klonu do szpiczaka plazmocytowego nie jest typowa. Dlatego też hiperkalcemia, niedokrwistość i zmiany osteolityczne w kościach są rzadko obserwowane w tej grupie chorych.
Układowa amyloidoza łańcuchów lekkich (amyloidoza AL) wpływa na funkcjonowanie nie tylko serca, lecz również tkanek miękkich czy też przewodu pokarmowego. Jest wiele mechanizmów, w jakich odkładanie amyloidu w tkankach może wpływać na gospodarkę żelaza w organizmie.
Współwystępowanie cukrzycy lub nadciśnienia tętniczego u chorych z kardiomiopatią wpływa na przebieg choroby oraz zwiększa ryzyko dalszych powikłań. Na przykład u chorych z kardiomiopatią przerostową obecność cukrzycy lub nadciśnienia tętniczego jest związana z bardziej zaostrzonymi objawami choroby – wyższej częstości występowania migotania przedsionków i gorszej funkcji rozkurczowej serca.
Szanowni Państwo, z okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych życzymy, by ten wyjątkowy czas przyniósł wytchnienie w codziennych troskach oraz wiele radości i nadziei.
Zapraszamy do wysłuchania wykładu prof. dr. hab. n. med. Krzysztofa Kaczmarka na temat najnowszych metod diagnostycznych i terapeutycznych, które mogą poprawić jakość życia pacjentów z amyloidozą transtyretynową.
Układowa amyloidoza łańcuchów lekkich (amyloidoza AL) jest nieuleczalnym schorzeniem spowodowanym przez odkładanie się w kluczowych narządach pozakomórkowych agregatów zbudowanych z łańcuchów lekkich przeciwciał.
Już dziś, 1 kwietnia 2025 r., weszła w życie najnowsza wersja listy leków refundowanych. Będzie dotyczył m.in. chorych na amyloidozę transtyretynową.