Zastosowanie wysokodawkowanego melfalanu z następczym autologicznym przeszczepieniem komórek krwiotwórczych (autoHSCT) jest skutecznym leczeniem u wybranych pacjentów z amyloidozą łańcuchów lekkich (amyloidozą AL). Obecnie około 20-25% wszystkich chorych kwalifikuje się do tej procedury. Pierwsze autotransplantacje były wykonane w roku 1994 i od tamtego czasu są szeroko stosowane na świecie w leczeniu amyloidozy AL.
Amyloidoza serca (CA) to inwazyjna kardiomiopatia spowodowana gromadzeniem się nieprawidłowych złogów amyloidu, która może prowadzić do rozwoju niewydolności serca lub zaburzeń przewodzenia. W większości przypadków rozpoznanie CA stawiane jest z opóźnieniem, co ogranicza możliwości leczenia. Opracowanie wczesnych biomarkerów CA skutecznie poprawi wyniki leczenia pacjentów. Peptyd natiuretyczny typu B (BNP) jest hormonem wydzielanym przez monocyty. Bierze udział w utrzymaniu homeostazy w zakresie ciśnień i objętości krwi krążącej. N-końcowy propeptyd natiuretyczny typu B (NT-proBNP) to fragment czynnego BNP, wydzielany przez kardiomiocyty. Wykazano korelację pomiędzy stężeniem łańcuchów lekkich i NT-proBNP. W związku z tym może być wykorzystywany jako biomarker amyloidozy. Celem poniższej metaanalizy była ocena wartości diagnostycznej, specyficzności oraz czułości NT-proBNP w CA.
Zapraszamy do wysłuchania wykładu Prof. Krzysztofa Jamroziaka na temat rzadkich dysprazji plazmocytowych, jakimi są amyloidoza łańcuchów lekkich i zespół POEMS. Materiał został zarejestrowany podczas konferencji: Polska Szkoła Hematologii – Sesja Wiosenna w dniu 21 marca 2023 r.
Niedobór czynnika X (FX) często występuje u pacjentów z amyloidozą łańcuchów lekkich (amyloidozą AL) jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało dotychczas dogłębnie zbadane. Dodatkowo wiadomo, że krwawienia o różnym nasileniu są wpisane w obraz kliniczny pacjenta z amyloidozą AL. Za zwiększoną częstość krwawień w tej chorobie może odpowiadać odkładanie się włókien amyloidu w ścianie naczyń, zredukowana aktywność czynników krzepnięcia, dysfibrynogenemia, hiperfibrynoliza, obecność inhibitorów trombiny oraz dysfunkcje płytek krwi.
W leczeniu chorób hematologicznych dokonuje się ogromny postęp, wciąż jednak jednym z największych wyzwań pozostają rzadkie choroby hematologiczne o agresywnym przebiegu, do których właściwego rozpoznania i leczenia niezbędna jest czujność pacjenta i lekarzy wielu specjalności, ale również dostęp do odpowiedniej diagnostyki i skutecznego leczenia. Do takich chorób należą m.in. chłoniak z komórek płaszcza i amyloidoza łańcuchów lekkich (amyloidoza AL).
Amyloidozę łańcuchów lekkich (AL) charakteryzuje odkładanie się złogów amyloidu w tkankach i narządach. Skaza krwotoczna jest jednym z objawów choroby. Jej manifestacją kliniczną mogą być łagodne krwawienia skórno- śluzówkowe, jak również ciężkie, zagrażające życiu krwotoki. Ten stan odzwierciedlają nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, w tym wydłużony czas krzepnięcia i/lub zmniejszona aktywność czynników krzepnięcia.
Zajęcie serca w amyloidozie łańcuchów lekkich (AL) występuje pod postacią kardiomiopatii restrykcyjnej, której konsekwencją są zastoinowa niewydolność serca i arytmie. Uważa się, że stopień zajęcia serca na początku choroby jest najważniejszym czynnikiem prognostycznym wyników leczenia. Mediany przeżycia nieleczonych pacjentów z towarzyszącym ciężkim zajęciem serca vs bez wynoszą odpowiednio < 1 roku oraz 8 lat. Jedna trzecia wczesnych śmierci (w ciągu 90 dni od postawienia diagnozy) wynika z amyloidozy serca.
Zapraszamy do obejrzenia wywiadu z dr Naresh Bumma z The Ohio State University Comprehensive Cancer Center, Columbus w USA, który podkreśla znaczenie zaangażowania multidyscyplinarnego zespołu (MDT) w spersonalizowanym leczeniu pacjentów ze szpiczakiem plazmocytowym i amyloidozą. Wywiad ten miał miejsce podczas 64. kongresie ASH Annual Meeting and Exposition w Nowym Orleanie.
Kardiomiopatia transtyretynowa (ATTR-CM) jest coraz częściej rozpoznawaną postępującą i potencjalnie śmiertelną chorobą serca spowodowaną nagromadzeniem się w jego obrębie transtyretyny (TTR). Występuje w postaci dziedzicznej (ATTRv) lub dzikiej (ATTRwt). Pierwszymi objawami rozwoju ATTR-CM mogą być arytmie przedsionkowe i incydenty zatorowe. Przede wszystkim rozpoznawane jest migotanie przedsionków (AF). Występuje ono u 43-67% pacjentów z ATTRwt. Zaobserwowano, że u chorych z ATTR-CM często stwierdza się obecność skrzeplin wewnątrz przedsionków serca, w tym u osób z prawidłowym rytmem zatokowym. Utrudnia to identyfikację odpowiednich kandydatów do rozpoczęcia leczenia przeciwkrzepliwego.
Nadciśnienie płucne (PH) u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca wpływa na zwiększenie częstości hospitalizacji oraz skrócenie przeżycia. Wyróżnia się 5 grup nadciśnienia płucnego oraz dodatkowo można je podzielić ze względu na fenotyp – przedwłośniczkowe PH (PC – PH), izolowane pozawłośniczkowe PH (IpC – PH) oraz połączenie obu rodzajów PH (CpC – PH).
Życzymy Państwu, by ten Świąteczny czas upłynął w ciepłym i przyjaznym gronie rodzinnym, by chwile wytchnienia rozbudziły wiosenną radość i optymizm.
W amyloidozie łańcuchów lekkich (AL) najczęściej obserwuje się zajęcie serca (70-80%) i nerek (60-80%). Ze względu na ogólnoustrojowy charakter choroby u pacjentów występuje szereg nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych m.in. hipoalbuminemia, cechy niewydolności nerek oraz zaburzenia krzepnięcia. U osób z białkomoczem nerczycowym często stwierdza się hiperlipidemię oraz niedoczynność tarczycy. Niedobór witaminy D jest powszechny w populacji ogólnej. Wykazano, że przyczynia się do skrócenia czasu całkowitego przeżycia w grupie chorych z nowotworami takimi jak nowotwór jelita grubego, piersi, szpiczak mnogi, przewlekła białaczka limfocytowa czy chłoniak nie-Hodgkina. W poniższym prospektywnym badaniu przeanalizowano stężenia witaminy D u osób z AL oraz oceniono jej wpływ na przebieg choroby.
MikroRNA (miRNA), stały się w ostatnim czasie obiektem znacznego zainteresowania badaczy z uwagi na ich rolę w regulacji szlaków sygnałowych. Są to krótkie, niekodujące cząsteczki RNA (ok. 22 nukelotydy), które regulują potranskrypcyjnie ekspresję genów poprzez inicjację cięcia oraz degradacji mRNA. miRNA odgrywają kluczową rolę w kancerogenezie, progresji nowotworów, odpowiedzi oraz oporności na leczenie przeciwnowotworowe. Do tej pory rola miRNA w patogenezie amyloidozy łańcuchów lekkich (amyloidozy AL) nie została dobrze zbadana. W poniższej pracy badacze zajęli się nad profilem ekspresji miRNA u pacjentów z amyloidozą AL. Ustalono również potencjalny wpływ niekodujących cząsteczek RNA na patogenezę tej choroby.
Zajęcie nerek stwierdza się nawet u 70% osób z amyloidozą łańcuchów lekkich (AL). Pacjenci zazwyczaj prezentują objawy zespołu nerczycowego oraz cechy różnego stopnia upośledzenia funkcji narządu. Część chorych rozwija schyłkową niewydolność nerek (ESKD), co ogranicza możliwość włączenia ich do toczących się badań klinicznych. Mediana całkowitego przeżycia (OS) osób z AL poddawanych terapii nerkozastępczej jest niższa niż w populacji ogólnej i wynosi < 1 roku. W przeszłości rozpoznanie AL było przeciwwskazaniem do wykonania przeszczepienia narządu litego, ze względu na ograniczone możliwości leczenia przyczynowego i krótki czas przeżycia. Obecnie, dzięki postępowi medycyny transplantacja nerek (KTx) stała się dostępną opcją terapeutyczną.
Amyloidoza łańcuchów lekkich (AL) jest najczęstszym typem systemowej postaci tej choroby. Dwie pozostałe formy to amyloidoza reaktywna – wtórna (AA), w której prekursorem nieprawidłowego białka jest surowiczy amyloid A (SAA) oraz amyloidoza starcza, zwana inaczej transtyretynową typu dzikiego (ATTRwt). Poniższa analiza powstała w ramach projektu „Mapa potrzeb zdrowotnych- baza analiz systemowych i wdrożeniowych” współfinansowanego z Funduszu Społecznego Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Rozwoju Kształcenia. Praca prezentuje dane dotyczące rozpoznawania nowych przypadków niedziedzicznej amyloidozy w Polsce w latach 2013-2015 u pacjentów hospitalizowanych oraz ambulatoryjnych.
Zapraszamy do obejrzenia wywiadu z dr Efstathios Kastritis z University of Athens School of Medicine, Grecja, który przedstawia opcje dla pacjentów z amyloidozą łańcuchów lekkich (AL) po niepowodzeniu w terapii daratumumabem. Rozmowa została zarejestrowana podczas 64th ASH Annual Meeting and Exposition w Nowym Orleanie.